Wat is gluten?
Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst,
haver*, spelt en kamut en producten op basis van deze granen.
Gluten bevattende producten zijn o.a. brood, beschuit, crackers, pizza, pasta, paneermeel, koek, cake en taart. Maar gluten kan ook min of meer verborgen voorkomen in een product, bijvoorbeeld in bepaalde vleeswaren, snoepjes, bouillon, sauzen, ketchup, mayonaise, ijs en kant-en-klaar gerechten.
Ook mag een product dat glutenvrij is, niet in aanraking komen met een product dat wel gluten bevat, want hierdoor kan het glutenvrije product toch gluten gaan bevatten.
Blokjes kaas mogen bijvoorbeeld niet gesneden worden op een snijplank of met een mes waarmee ook gluten bevattende worst is gesneden. Zorg er daarom voor dat je altijd schoon bestek en een schoon werkvlak/snijplank gebruikt. Zelfs deze sporen van gluten kunnen mensen met coeliakie ziek maken.
Bereiden en serveren van glutenvrije maaltijden
- Zelf 1 kruimeltje kan bij mij darmschade, heftige darmkrampen en diarreeveroorzaken;
- Gebruik schone borden, pannen, snijplanken en keukengereedschap;
- Controleer alle, maar dan ook alle etiketten voordat ik de inhoud te eten
krijg. Want er kunnen zelfs gluten zitten in koksroom of kruidenmengsels;
- Sinds 2007 is het verplicht om op het etiket te vermelden dat een voedingsmiddel gluten bevat. De meest voorkomende opschriften zijn ‘tarwe’, ‘tarwezetmeel’ of ‘bevat gluten’. Indien een etiket alleen het opschrift ‘zetmeel’ bevat, mag het geen tarwezetmeel bevatten;
- Van bijna alle producten is wel een glutenvrije variant te vinden. Voor ‘normale’ producten als mayonaise of ketjap kan een ander merk al de gezochte oplossing zijn. Op www.livaad.nl staat een digitale database met alle glutenvrije producten;
- Reformwinkels, maar ook steeds meer supermarkten, hebben glutenvrije producten.
Etiketten lezen
Een product bevat gluten zodra een van de volgende termen op de verpakking vermeld staat:
- tarwe, rogge, gerst
- spelt, kamut, triticale
- tarwemeel, griesmeel
- tarwebloem, tarwemout
- zemelen, grutten
- cous cous, bulgur, seitan
- roggemeel, roggebloem
- havermout, havervlokken, havermeel (tenzij afkomstig uit een glutenvrije haverketen)
- gort, gerstemoutbloem, parelgort
- muesli, cruesli
Tips voor familie en vrienden
Ontbijt en lunch:
Ik bak mijn eigen brood, dat zal ik meenemen als ik bij je kom eten.
Voor beleg is het belangrijk dat ik nieuwe potjes smeerbaar beleg gebruik. In een al gebruikte pot kunnen broodkruimels en dus gluten zitten. Als ik bij je kom eten, neem ik zelf een pot of minikuipje mee. Kaas en sommige vleeswaren zijn glutenvrij.
Ook yoghurt en kwark zonder smaakje, (karne)melk en fruit is geen probleem.
Koffie/thee:
Ik mag wel bitterkoekjes (o.a. van Albert Heijn), schuimtaartjes zolang ze niet naast ‘normale’ taarten hebben gestaan, de meeste chocolade en natuurlijk glutenvrije koekjes. Ook de Ikea verkoopt een aantal lekkere glutenvrije taarten.
Borrel:
Bijna alle dranken zijn glutenvrij, maar lees voor de zekerhied het etiket. Een grote uitzondering hierop is bier, dat bevat mout en is dus niet glutenvrij.
Gedestilleerde dranken daarentegen zijn wel glutenvrij, ook al is er als grondstof een glutenbevattend graan gebruikt (whisky, jenever, gin etc.). Maar ik ben meestal het meest blij met een lekker glaasje wijn  .
Bij de borrel: nootjes, olijfjes, rauwkost e.d. is over het algemeen geen probleem. Ook chips naturel mag ik gewoon eten. Tenminste, als niemand er met zijn glutenhanden aan heeft gezeten. Dus een bak naturel-chips naast een bak paprikachips eet ik niet.
Diner:
De meeste soepen zijn niet glutenvrij. Door de bouillon, vermicelli en/of bindmiddel.
Vlees en vis mag niet gepaneerd zijn, met bloem bestrooid, gemarineerd en/of gekruid met glutenbevattende kruidenmengsels. In slavinken, gehaktballen en worst zit heel vaak meel dat gluten bevat.
Ketjap van Conimex bevat gluten, die van bv Improba (meestal) niet.
Als je pasta wilt maken, neem ik graag mijn eigen glutenvrije pasta mee.
Verdere mogelijkheden: rijst, aardappelen of frites (gebakken in olie waar geen gepaneerde of andere gluten bevattende producten in gefrituurd zijn), alle soorten verse groenten. Een eventuele saus kan gebonden worden met room, maizena, aardappel- of sojameel.
Tenslotte:
Voor het glutenvrije dieet kijk ook hier of hier.
Voor inspiratie voor een glutenvrije maaltijd:
kook de wereld rond of coeliakie-forum > receptenarchief
En als je er niet uit komt, of als je wilt dat ik zelf mijn eten mee neem, kan je altijd contact opnemen! |
