Kan sporen van gluten bevatten (vervolg)

Eind vorig jaar schreef ik een blog over sporen van gluten.
Op basis van het toen besproken filmpje, eet ik wel producten waar op staat 'kan sporen van gluten bevatten'.
Maar….

Lees verder over besmettingsgevaar, glutenstapeling en over de kans dat er daadwerkelijk sporen van gluten in het product zitten.

sporen van gluten

Ik zei het heel halsstarrig: Wij eten producten waar op staat 'kan sporen van gluten bevatten'.
Maar dat is niet altijd zo. Een aantal productgroepen eten we nooit als er sporen van gluten in kunnen zitten. Dit gaat o.a. om koekjes, gebak van de bakker, maar zeker ook meel.
Havermeel en boekweitmeel eet ik nooit zonder glutenvrij logo.

Besmettingsgevaar

Elize van Stories of a Coeliac schreef ongeveer tegelijk met mij een blog over sporen van gluten. Zij schreef o.a. het volgende:

De fabrikant is niet verplicht om sporen van gluten te vermelden op het etiket. Als er niks over sporen van gluten op het etiket staat, kan een product dus alsnog besmet zijn. Staat er wel ‘kan sporen van gluten bevatten’ op het etiket, dan weet je alleen dat er een kans bestaat dat het product besmet is. Maar die kans is er dus eigenlijk altijd al, ook als er geen waarschuwing op het etiket staat.

Vaak gebruiken fabrikanten de claim ‘kan sporen bevatten van…’ om zich in te dekken. Dat begrijp ik wel. Het is moeilijk om in te schatten of iets sporen van een allergeen kan bevatten. Denk maar eens aan de reis die grondstoffen soms moeten afleggen voor ze in het eindproduct belanden en uit hoeveel ingrediënten producten vaak gemaakt zijn. Als je al die grondstoffen en ingrediënten moet nagaan op mogelijke besmettingen ben je wel even bezig.

Verder had ze een mooi betoog over het gezond verstand: Producten waar de besmettingskans groot is, niet eten!

Lees verder op de site van Elize: Kan sporen van gluten bevatten: Hoe ga ik hier mee om?

Glutenstapeling

Bij sporen van gluten is er een kans dat je boven je persoonlijke tolerantiegrens uit komt.
De gemiddelde coeliakiepatient (naar schatting 80%) kan 10 mg gluten per dag binnen krijgen zonder klachten en zonder darmschade. Maar deze tolerantiegrens is bij iedereen verschillend.
Deze miligrammetjes gluten krijg je op veel manieren binnen: een kus van je lief, een vieze deurklink en voeding die toch niet helemaal glutenvrij is. Al die miligrammetjes bij elkaar noemen we glutenstapeling.

Wat doen wij om glutenstapeling te voorkomen?

  • Wij eten wel glutenvrij tarwezetmeel, maar niet elke dag.
    Uit Duits onderzoek blijkt dat glutenvrij tarwezetmeel tussen de 5 en de 152 ppm bevat. Dit is veel meer dan de toegestane 20 ppm.
    Lees meer over dit onderzoek op het coeliakieforum
  • Wij eten sowieso haast geen bewerkte producten als pakjes en zakjes.

Onderzoek

Het onderzoek van de Keuringsdienst van Waarden maakt geen onderscheid tussen allergenen:

"Onderzoek van de VWA (voormalige keuringsdienst van waaren) die hebben een aantal producten nagekeken op allergenen, zowel producten met een waarschuwing als producten zonder waarschuwing. En het bleek eigenlijk dat van ongeveer de helft van de gevallen van producten MET waarschuwing het allergeen er in zat. Maar ook in ongeveer de helft van de gevallen van de producten zonder waarschuwing."
(zie filmpje 19:22)

Onderzoek uit Groot-Brittanie uit 2014 doet dat wel. Hieruit blijkt dat de kans op besmetting met melk en gluten groter is dan de kans op besmetting met pinda's en hazelnoten.
In 19% van de gevallen wordt er wel (sporen van) gluten vermeld op het etiket, maar is deze niet aanwezig. In 81% van de gevallen is gluten dus wel aanwezig.

 

Tine Aarsen: "Er is een interessant onderzoek uit Groot-Brittanië, waaruit blijkt dat de kans op besmetting met melk en gluten groter is dan de kans op besmetting met pinda’s en hazelnoten. Zie http://www.food.gov.uk/sites/default/files/survey-allergen-labelling-prepacked.pdf (ik kwam op het spoor van dit onderzoek via http://www.allergenenconsultancy.nl).

Gezien de gevaren voor mensen met een pinda-allergie worden pinda’s en hazelnoten veel sneller (volgens sommigen te snel) op een etiket gezet. In het Britse onderzoek waren in 45% van de gevallen geen pinda’s en hazelnoten in een product te vinden, maar stond het wel op het etiket. Bij gluten ligt dat percentage met 19% een stuk lager (dwz gluten gedeclareerd op het etiket, maar niet aanwezig).

Daarnaast gaat het bij pinda’s en hazelnoten vaker om een ‘heterogene distributie’ (dus een piekbesmetting) en bij melk en gluten (gezien de wijdverbreide toepassing hiervan) eerder om een homogene distributie (het zit dan in de hele productie/ oplage). Dus kun je het met een eenmalige meting bij pinda’s en hazelnoten mogelijk niet goed aantonen, maar bij gluten en melk eerder.

Bij pinda’s en hazelnoten komt vermelding van risico’s (te) snel op het etiket en bij melk en gluten is het juist andersom: het zit regelmatig ergens in, maar het staat (helaas) niet (altijd) op het etiket. In het Britse onderzoek bevat 3,3% van de producten gluten, maar staat het niet op het etiket.

De ‘kan sporen bevatten van’ allergenenetikettering is bedoeld voor mensen met een allergie (en gebaseerd op de ernst van de reactie, of iemand eraan overlijdt en bij welke hoeveelheid van het allergeen, daar bestaan tabellen van bij TNO, afkomstig van allergologen), maar het is oorspronkelijk niet bedoeld voor mensen met coeliakie en hun uiteenlopende mate van gevoeligheid en ernst van de klachten (met informatie afkomstig van maagdarmleverartsen).

Bovendien hebben mensen met coeliakie te maken met ‘stapelen’ van de hoeveelheid gluten verspreid over de dag en moeten ze proberen onder hun individuele intolerantiegrens te blijven; bij een allergie is dat niet zozeer aan de orde en gaat het om een reactie op één bepaald voedingsmiddel.

Mijn grootste wens – als coeliakiepatiënt – is dat in de toekomst de hoeveelheid gluten op het etiket komt te staan (of in een app), net als de hoeveelheid koolhydraten, vetten, eiwitten, etc. Nu weet je nooit precies waar je aan toe bent, hoeveel gluten je (ongemerkt) binnenkrijgt, en wat dat voor je gezondheid betekent.

Hopelijk wordt er in de toekomst in het allergenenmanagementsysteem van bedrijven meer rekening gehouden met gluten, voor die 1% van de bevolking met coeliakie (en anderen die ziek worden door gluten). Gluten hoort in mijn ogen niet thuis in niet-graanproducten zoals vleeswaren, toetjes, chips, snoep, chocola etc. en voor zover gluten wel aanwezig is (als ingrediënt, hulpstof of door besmetting, ook in de vorm van tarwederivaten) vermeld dit dan op het etiket (of in een app). Ik wil graag weten wat ik eet, voordat ik het in mijn mond stop."

Dank je wel Tine, voor deze interessante toevoeging!

Deze vind je misschien ook interessant

3 reacties op “Kan sporen van gluten bevatten (vervolg)

  1. Schar heeft momenteel 25%korting op hun producten denk je van even wat inslaan maar er is nergens wat te koop hier in het noorden vele winkels gehad maar geen voorraad en daar loop je dan weer steeds tegenaan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *