Voorkomen van jodiumtekort bij een glutenvrij dieet

jozoMensen met coeliakie hebben sneller een jodium tekort. Hoe ontstaat dit tekort, wanneer heb je een tekort en hoe kan je dit voorkomen?

Wanneer heb je een tekort?

​In de schildklier zit normaliter een grote voorraad jodium. Wie te weinig jodium binnenkrijgt, merkt dat dus vaak pas na enkele jaren. Bij een tekort aan jodium gaat de schildklier trager werken en opzwellen. Dit heet ook wel struma of krop. Bij kinderen leidt een jodiumtekort tot een groeiachterstand en een verminderd leervermogen.
Bron: voedingscentrum

Het jodiumniveau wordt gemeten in de urine. Helaas is die uitscheiding van jodium in de urine wisselend met zowel een variatie gedurende de dag als een variatie tussen verschillende dagen. Uitgangspunt bij de huidige metingen is dat personen gemiddeld ongeveer dezelfde hoeveelheid jodium binnenkrijgen per dag en dat de variaties niet erg groot zijn. Daarnaast is bekend dat het enige tijd duurt alvorens de uitscheiding in de urine echt op gang komt bij een continue toename van de jodiuminname en dat het mogelijk nog langer duurt voordat deze afneemt bij een continue vermindering van de jodiuminname.
Bron:  jodiumtekort

Brood

Via de normale voeding is de jodiumvoorziening aan de krappe kant. Daarom wordt jodium al tientallen jaren toegevoegd aan zout, voor het bakken van (glutenvol) brood. Het bakkerszout dat de meeste bakkers gebruiken bij het bakken van het brood, levert een belangrijke bijdrage aan onze dagelijkse jodiumvoorziening. Wie te weinig brood eet en geen keukenzout met jodium gebruikt, kan een jodiumtekort krijgen.
(Bron: Brood.net)

Glutenvrij brood

Mensen met coeliakie eten over het algemeen minder brood. Daarnaast wordt aan glutenvrije brood vaak geen jodium toe gevoegd.

Hoe kan je een tekort voorkomen?

De dagelijkse aanbeveling jodium is 150 microgram. Dit kun je binnenkrijgen door het eten van:

  • 6 sneetjes glutenvol brood
  • 100 tot 150 gram witvis (kabeljauw, koolvis, schelvis, rode mul)
  • 300 gram vette zeevis (haring, makreel, zalm, tonijn)
  • 400 gram platvis (schol, tong, heilbot)
  • 8 gekookte eieren
  • 1 kilo kaas
  • 14 glazen halfvolle melk (per glas 175 ml)
  • 5 kilo runderlappen​​
  • supplement*

​Bron: voedingscentrum​

  • 3 gram jodiumzout (jozo) = 1 theelepel zout
    ​gerekend met 50 mg jodium per kilo
    zout
  • 2,6 gram broodzout
    ​gerekend met 58 mg jodium per kilo zout
  • broodaroma (onbekend hoeveel jodium daar in zit)

Wat zegt de dietiste?

Hoe zorgen we dat wij wel voldoende jodium krijgen, zonder meteen overal zout (jozo) over te moeten strooien?

Ik stelde deze vraag aan Gaby Herweijer, eigenaar van de praktijk Voeding plus Advies en ervaringsdescundige.

Antwoord van Gaby

"In Nederland is brood in principe onze enige dagelijkse jodium bron. Ik weet dat bijvoorbeeld Schaer geen jodium aan hun brood toevoegd, zodat hun brood ook geschikt is voor mensen met een schildklieraandoeing (wat regelmatig voorkomt icm coeliakie). Welk merk precies wel en welke geen jodium toe voegen, durf ik verder niet te zeggen.

Vanuit de NCV wordt geadviseerd om als je brood bakt, gejodeerd zout te gebruiken, of nog liever bakkerszout (bevat nog meer jodium). Ook regelmatig zeewier, zeevis of ander producten uit de zee eten wordt aanbevolen, omdat alles uit de zee veel jodium bevat. Er wordt niet geadviseerd om zout over je avondmaaltijd te doen. We krijgen met zijn allen al teveel zout binnen en natrium is niet echt goed voor onze gezondheid (Tip:JOZO bewust zout. 70% minder natrium (=vervangen door kalium) en met jodium).

Er is nu natuurlijk een trend van minder koolhydraten en minder brood eten. Deze mensen zou je dus kunnen vergelijk met ons. Eigenlijk is er in de literatuur nog maar weinig bekend over de jodiuminname bij broodverlaters. Lees hier het artikel wat ik laatst in m'n mailbox kreeg: Weinig bekend over jodiuminname van broodverlaters
Ik denk dat je deze conclusie ook ongeveer naar ons kan vertalen.

Mijn advies:
– Als je zout gebruikt, gebruik dan zout met jodium.
– Gebruik niet extreem veel zout om meer jodium binnen te krijgen
– eet regelmatig producten uit de zee
– laat je jodium gehalte regelmatig bepalen bij de arts"

Dank je wel Gaby!
 

Antwoord van Elize

Ook Elize antwoordde op mijn vraag:

"Ik heb laatst deze vraag naar mijn (NCV) diëtiste gestuurd, zij schreef mij dit:

Ik heb zojuist nog contact gehad met de diëtist van de coeliakie vereniging. Zij stoeien ook met de kwestie. Het lijkt erop dat er pas actie wordt genomen als men klachten heeft. Dus er zijn weinig mogelijkheden om tekort echt te voorkomen. Zodra je weinig brood eet dan zit men al laag in jodium intake. En inderdaad in glutenvrij brood uit de winkel zit meestal geen bakkerszout.

De adviezen op een rijtje:
– Vaker dan 2 keer per week vis
– Zeewier (mocht je dat lekker vinden )
– Zelf brood bakken met gejodeerd bakkerszout
– Gebruik van jozozout in de keuken.

Opmerking: het is niet de bedoeling dat je extra zout gaat gebruiken ivm de jodium. Je kunt ook gejodeerd bakkerszout in de keuken gebruiken
Verder is onderzoek bij een huisarts dus niet gebruikelijk en blijkbaar ook moeilijk uit te voeren.

Suppletie op voorhand dmv kelptabletten wordt afgeraden door ondermeer het voedigscentrum; de hoeveelheid jodium kan in deze tabletten ook veel te hoog zijn. We blijven verder zoeken naar info. Bij nieuwe info houd ik je op de hoogte."

Jij ook bedankt Elize.

Supplement

En wat nou het niet lukt om via je voeding voldoende jodium binnen te krijgen? Dan zijn er gelukkig altijd nog de supplementen. Laura Kool, dietiste van de NCV antwoordde op de vraag van Maaike:

"Als ik het goed begrijp ben je op zoek naar een jodiumsupplement voor je kind, omdat het niet lukt om met voedingsmiddelen voldoende jodium binnen te krijgen? De druppels die je gevonden hebt, bevatten inderdaad 10x zoveel jodium als aanbevolen, namelijk 1.46 mg per druppel = 1460 mcg. De ADH voor een kind van 9-13 jaar is 150 mcg. Dit is dus niet aanbevolen.
Hieronder staan wat glutenvrije multivitamines met jodium:

Dank je wel Laura en Maaike.

Kortom: Je jodiuminname is echt een punt van aandacht als je glutenvrij eet.

Deze vind je misschien ook interessant

11 reacties op “Voorkomen van jodiumtekort bij een glutenvrij dieet

  1. Mijn huisarts wordt al nu 'gek' van me omdat ik  wil dat hij af en toe iets onderzoek in mijn bloed ivm coeliakie. Als ik dan ook nog vraag om Jodium…

    ​Hoe krijg je de huisartsen toch beter geschoold in coeliakie? Als iemand een idee heeft: graag. Ik zie bij mijn huisarts in zijn folderkast nooit iets over MDL of coeliakie.

     

  2. Pingback: voedingswaarden glutenvrij brood | Ik ben glutenvrij

  3. Pingback: Zelf #glutenvrij brood bakken? | Ik ben glutenvrij

  4. Pingback: De 5 beste blogposts van ikbenglutenvrij.nl - glutenvrije mama

  5. Pingback: Het 2015 van Ik ben Glutenvrij | Ik ben glutenvrij

  6. Pingback: De beste glutenvrije blogs van juli | Ik ben glutenvrij

  7. Waarom geen voedingsupplement adviseren? In een multivitamine zit ook al 150mcg jodium dit is de aanbevolen hoeveelheid. Maar kan volgens mij ook wel los verkregen worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *