Baby’s en coeliakie

Regelmatig worden op de coeliakiefora vragen gesteld over baby’s en coeliakie.

HOE EN WANNEER KAN IK ERACHTER KOMEN DAT MIJN KIND COELIAKIE HEEFT?
KAN IK IETS DOEN OM TE VOORKOMEN DAT MIJN KIND COELIAKIE KRIJGT?
HOE EN WANNEER MOET IK HEM GLUTEN GEVEN?

In deze blog geef ik antwoord op die vragen volgens de laatste inzichten en onderzoeken.

Lees verder →

Zwanger en coeliakie

dikke-buik-bij-coeliakie

Als je mijn blog vaker leest, weet je dat ik zwangerschapsproblemen heb gehad. Daarom ben ik nog steeds extra geïnteresseerd in het verband tussen coeliakie en zwangerschapsproblemen. De afgelopen tijd vond ik veel cijfers: Hoeveel kans heb je op zwangerschapscomplicaties? Wat voor complicaties zijn er? En zijn de risico’s verdwenen als je goed glutenvrij eet?

  • Met onbehandelde coeliakie heb je 2 tot 4 keer zo veel kans op zwangerschapscomplicaties en verminderde vruchtbaarheid
  • Uit onderzoek uit India bleek dat vrouwen met onbegrepen vruchtbaarheidsproblemen 3,5 keer meer kans hebben op coeliakie dan vrouwen die zonder problemen zwanger worden. Uit onderzoek uit Nederland bleek dat er niet significant meer kans is.
  • De kans op een miskraam is bij onbehandelde coeliakie 9 keer hoger dan bij behandelde coeliakie.
  • Complicaties bij vrouwen met onbehandelde coeliakie t.o.v. vrouwen zonder coeliakie:
    – ernstige bloedarmoede (41% vs 2%)
    – vaginaal bloedverlies (39% vs 9%)
    – loslating placenta (18% vs 1%)
    – hoge bloeddruk ( 10% vs 0%)
    – overmatige activiteit van de baarmoeder (10% vs 0%)
    – groeiachterstand (6% vs 0%)
    – vroeggeboorte: gemiddeld 2 weken eerder.
  • Het is nog niet bewezen dat glutensensitiviteit (NCGS) invloed heeft op zwangerschappen.
    Zie onderzoek Do celiac disease and non-celiac gluten sensitivity have the same effects onreproductive disorders?
  • Het is niet duidelijk of bij een glutenvrij dieet de risico’s helemaal zijn genormaliseerd.
    Uit dit onderzoek blijkt dat het risico aanwezig blijft. Uit andere onderzoeken blijkt dat het risico verdwijnt.
    Daarom kan het goed zijn om tijdens de zwangerschap de anti-TtG waarden en het algemeen bloedbeeld regelmatig te controleren. Denk hierbij met name aan foliumzuur, B12, vitamine D, calcium, zink en ijzer. Daarnaast is het advies om regelmatig een echo te maken om de groei van de foetus in de gaten te houden vanwege het risico op groeiachterstand.
    Zie onderzoek Levels of antibodies against tissue transglutaminase during pregnancy are associated with reduced fetal weight and birth weight
  • Als je nog maar net op dieet bent: Stel de zwangerschap nog even uit tot de bloedwaarden genormaliseerd zijn. Wacht minimaal een half jaar na de start van het glutenvrije dieet.

Kijk ook bij de categorie Coeliakie en zwanger/baby.
Volgende week verschijnt er een artikel over baby’s en coeliakie.

Coeliakie beïnvloedt de vruchtbaarheid

Als je coeliakie hebt, heb je een grotere kans op spontane abortus, vroeggeboorte en de eerste menstruatie op latere leeftijd. 

Dat wist ik (helaas) al en daar schreef ik ook al een paar blogs over (zie onderzoek naar coeliakie bij vruchtbaarheidsproblemen). 

Onlangs werd er een grootschalig onderzoek gepubliceerd over de invloed van coeliakie op de vruchtbaarheid van vrouwen. 

pregnancy-644071_1280

Bron foto

Lees verder →

onderzoek naar coeliakie bij vruchtbaarheidsproblemen

onvruchtbaar

Ik schreef al vaker over zwangerschapsproblemen en coeliakie. Helaas ben ervaringsdeskundige (zie mijn artikel zwangerschappen).
Zwanger worden was gelukkig bij ons geen probleem. Maar vruchtbaarheidsproblemen kunnen wel een gevolg zijn van onbehandelde coeliakie (zie mijn artikel vruchtbaarheidsproblemen/miskramen). Indiaase onderzoekers deden hier onderzoek naar.

Bron foto

Lees verder →

gluten introductie

De ideale timing voor het introduceren van gluten in het dieet van baby’s is al langere tijd onderwerp van discussie. Er werd gedacht dat het vroeger (wanneer het kind 4 tot 6 maanden oud is) introduceren van kleine hoeveelheden gluten, het liefst gedurende de periode van borstvoeding, het risico op coeliakie verlaagt. Dit is gebaseerd op kennis uit eerder onderzoek, bijvoorbeeld naar de Zweedse coeliakie epidemie van halverwege de jaren ‘80.

Afgelopen maand zijn er 2 studies gepresenteerd over dit onderwerp. Gelukkig hebben ze beiden dezelfde uitslag. Het gaat om de studies ‘Generatie R‘ en ‘Prevent Coeliac Disease‘.

Lees verder →

Glutenintroductie bij baby’s

Eva koekje

Aanvulling 3 oktober 2014: De resultaten van het onderzoek zijn bekend. Zie gluten introductie.

Een vervolg op de blog van gisteren.
Het is gelukt om zwanger te worden. Je hebt een gezonde baby gekregen.
En nu? Hoe pak je het aan bij de glutenintroductie?
Immers, wanneer je gluten introduceert bij baby’s kan een rol spelen in het al-dan-niet ontwikkelen van coeliakie. Op mijn blog vond je al eerder blogpost over glutenintroductie. Hieronder alle informatie op een rijtje. Waarschijnlijk kan ik binnenkort een blog toevoegen n.a.v. de uitkomst van het Prevent CD onderzoek.

Het is natuurlijk niet niets, glutenintroductie bij baby’s.
Ik vond het doodeng. En helaas: De onderzoeken zijn nog niet afgerond. Ik kan dus alleen suggesties geven.

Hoe ontwikkel je coeliakie

Hoe coeliakie ontstaat is nog niet bekend. Het is een combinatie van genetische factoren en externe factoren. (En genetisch is ook dubieus: Steeds meer wordt duidelijk dat ook genen kunnen aanpassen naar aanleiding van externe factoren).

Een van de factoren die waarschijnlijk meespelen bij het ontstaan/tegengaan van coeliakie is moedermelk en glutenintroductie.
Er zijn verschillende onderzoeken naar gedaan, waarvan de belangrijkste op het moment wordt afgerond.

Prevent CD

Het onderzoek waar ook mijn oudste dochter Eva aan mee doet (prevent CD van o.a. het LUMC)
Het onderzoek bestaat uit 2 delen:
1. De populatiestudie in Zweden. Deze is inmiddels afgerond.
2. De familiestudie in Nederland.
Hierbij werden gluten (of een placebo) bij baby’s tussen de 4 en 6 maanden geintroduceerd.
De resultaten worden naar schatting eind dit jaar bekend.

Advies consulatiebureau

Volgens mij zijn de richtlijnen van het consultatiebureau onlangs aangepast: Tussen de 4 en de 6 maanden beginnen met vaste voedsel, waaronder gluten.
De artsen vinden dit een (te) voorbarige conclusie en hadden liever dat de onderzoeken afgerond waren voordat de richtlijnen veranderd worden.

Mijn ervaring met gluten-introductie

Bij onze oudste dochter Eva (2008) hebben we tussen de 4 en de 6 maanden poedertjes van het LUMC gegeven. We weten niet of dit gluten bevatte of een placebo.
Na de 6e maand zijn we op (niet bewezen) advies van het LUMC voorzichtig met gluten begonnen, volgens het introductieschema.
Eva heeft HLA-Dq8 en dus een (kleine) kans om coeliakie te ontwikkelen. Gelukkig heeft ze het (nog) niet.

Bij onze jongste dochter Mirthe (2011) zijn we met bijna 6 maanden begonnen met glutenintroductie, volgens het introductieschema.
Helaas heeft Mirthe nu wel coeliakie.

Het gluten-introductieschema klinkt voor mij logisch: Iets leren kennen wat je lichaam (je darmen) nog niet kent. Voorzichtig, niet te veel te gelijk. Op een moment dat je kind aan vast voedsel toe is (tenminste: onze dochters gaven heel duidelijk aan dat ze meer wilden dan alleen melk), voldoende weerstand heeft om nieuwe dingen aan te kunnen. Met eventueel nog de bescherming van de moedermelk.
En wanneer begin je met dit schema? Tja… De keuze is (helaas?) aan jou.

Onze kinderen gaven heel duidelijk aan dat ze meer wilden dan alleen (moeder)melk.
Eva keek het eten uit mijn mond. Mirthe at het zelfs letterlijk uit mijn mond: Ze begon te knagen aan een appel die ik at.

Moedermelk

Het geven van moedermelk wordt altijd aangeraden tot minstens 6 maanden.
En zeker bij coeliakie: Het speelt zeer waarschijnlijk een grote rol bij het voorkomen van coelikaie.

Maarja, je moet je er wel goed bij voelen!
Eva was niet echt een borst-kind. Ze was ongeduldig, onrustig. Met zo’n 5 maanden begon ze te brullen als ze richting de borst bewogen werd. Toen heb ik met de kolf afgebouwd, want zij wilde echt niet meer…
Mirthe vond het heerlijk, lekker drinken, aandacht en knuffelen. Haar heb ik bijna 9 maanden gevoed. Toen liep mijn melkproductie te veel terug. Wilde ze (na de borst) nog een flesje. Ging midden in de nacht niet slapen, als ze alleen de borst kreeg.

Practisch

Er zijn kinderen die tot het eerste levensjaar alleen moedermelk krijgen. Zij krijgen ook voldoende voedingsstoffen binnen.
Ik denk dat dat eerste jaar vooral bedoeld is om aan (nieuwe) smaken te wennen. Niet zozeer om voedingsstoffen uit de groente/fruit/brood te krijgen.
Ik heb ze dus ook nooit glutenvrije dingen gegeven. Denk niet dat het nodig is.

Eva kreeg fruit- en later ook groenteprakjes. Meestal een beetje van dezelfde groente die wij ook aten. Vaak ook in kleine bakjes ingevroren in de vriezer. Had ik altijd iets bij de hand.
Haar gluten kreeg ze meestal via de pap (bambix o.i.d.) omdat we dan zeker wisten dat ze voldoende binnen kreeg (en niet de helft op de grond verdween).
Daarnaast kreeg ze alleen poedermelk en yoghurt.

Mirthe was een heel geschikt kind voor de Rapley-methode. Ze wilde alles zelf doen. Behalve melk drinken. Nog steeds ligt ze graag lekker op schoot met een tuitbeker warme melk .

“Deze methode is er op gebaseerd dat kinderen zelf kunnen en willen eten. In plaats van gepureerd eten voeren met een lepeltje, krijgen ze (zachte) stukken in de hand.
Voor Mirthe is het een leuke methode. Ze vindt het heerlijk om een banaan, een stuk paprika of een (gekookt) worteltje zelf te eten.
Sabbelen, kluiven, veel knoeien en lekker bezig zijn.”
  (stukje uit mijn dagboek)

Nog steeds kan ze netter eten dan haar grote zus!
Zij kreeg haar gluten ook via de pap, maar ook via bv een soepstengel.

En dat langzamerhand uitbouwen tot een normale maaltijd.
Beiden aten na hun eerste verjaardag gewoon mee met de (aangepaste) avondmaaltijd.

Nog eenmaal het gluten opbouwschema

vruchtbaarheidsproblemen/miskramen

bouguereau-048

Zoals jullie waarschijnlijk wel weten, heb ik aardig wat zwangerschapsproblemen gehad. Zwanger worden was geen probleem. Zwanger blijven echter wel. Extreme vroeggeboorte, late vroeggeboorte, anencefalie (een open schedeltje) en miskramen.
Een deel van deze problemen (understatement) vond plaats voor de diagnose coeliakie. Een deel na de diagnose. Lees meer op o.a. mijn blogpost Mijn zwangerschappen.

Diana Koster, VrouwenCoach en Verloskundige, schreef een helder bericht over de link tussen coeliakie en vruchtbaarheidsproblemen/miskramen:

“Op verzoek deel ik de tekst van onderstaand bericht opnieuw, want bij het delen komt alleen de (ietwat saaie) tekst van het wetenschappelijke onderzoek naar de onderdiagnosticering van coeliakie, terwijl het mij juist gaat om de – blijkbaar zowel bij medici als vrouwen – onbekende link tussen coeliakie en vruchtbaarheidsproblemen/miskramen.

Bericht van een cliënte die bij mij kwam om haar 5(!!) miskramen te verwerken. De artsen konden geen reden vinden voor deze herhaalde miskramen.

Ik adviseerde haar om zich te laten testen op glutenintolerantie / coeliakie.
De artsen vroegen wie haar dit geadviseerd had
‘Een verloskundige? Wat weet die er nou van?’

Dit terwijl er een 8x grotere kans is op miskramen bij ongediagnosticeerde coeliakie.
En van de stellen die een vruchtbaarheidsbehandeling ondergaan of een fertiliteitspolikliniek bezoeken, blijkt er bij 10% sprake van coeliakie, zowel bij de vrouw als bij de man!! En aangezien gynaecologen, fertiliteitsartsen en huisartsen nauwelijks testen op coeliakie, kan dit percentage nog wel eens veel hoger liggen.

De vruchtbaarheidsproblemen worden oa veroorzaakt doordat de darmen geen voedingsstoffen kunnen opnemen, omdat de darmvlokken verschrompeld zijn.
Hierdoor is bij de man de kwaliteit van het sperma onvoldoende.
En voor vrouwen geldt; ‘Als je jezelf niet van voedingsstoffen kunt voorzien, hoe kun je dan je baby van voedingsstoffen voorzien?’

Ook bij deze cliënte bleek er – tot grote verbazing van haar gynaecoloog, huisarts en verloskundige – sprake van coeliakie.

Met een glutenvrij-dieet en extra Vitamine D, B6, B12 en Foliumzuur (vitamine suppletie) heeft ze over een aantal maanden een grote(re) kans op een voldragen zwangerschap.

Ondertussen gebruiken wij de tijd om haar vijf miskramen te verweven in haar leven…

Deel dit bericht alsjeblieft met iedereen die te maken heeft met onbegrepen onvruchtbaarheid en/of herhaalde miskramen (en met huisartsen, verloskundigen, gynaecologen en fertiliteitsartsen die je kent)“

Mijn zwangerschappen

Nu ik mijn coeliakie-blogs heb losgekoppeld van mijn andere blogs, is het stuk over de zwangerschappen af gevallen. Terwijl dit een groot aandeel had in mijn worsteling met coeliakie.

Ik had nooit een sterke kinderwens. Misschien, ooit…
Erik wel. Hij was er van overtuigd: Ik wil graag 2 kinderen!
Langzaam groeide bij mij dat idee ook. Maar als het niet zou lukken was het ook goed.

Zwanger worden bleek bij ons geen probleem, zwanger blijven helaas wel.

Lees verder →