Op de coeliakiemarkt kochten we Celia en het Koekjesfeest.
Het boek is nog (veel) te moeilijk voor Mirthe. Maar het is goed het alvast in huis te hebben 
Mijn meisjes vinden het een interessant boek, ze vragen regelmatig of ik het weer wil lezen. Het is ook een mooi boek: Mooie tekeningen, spannend verhaal over koekjes die tot leven komen en Celia willen waarschuwen tegen gluten. Maar het is ook een ingewikkeld boek: Droomt Celia? Koekjes met moeilijke namen, ingewikkelde uitleg over coeliakie, een ingewikkelde uitleg over spijsvertering.
Vaak zijn mijn meisjes halverwege het boek al weer met iets anders bezig.

Maar misschien vind ik het een ingewikkeld boek omdat mijn kinderen er nog niet aan toe zijn. Waarschijnlijk denk ik er over een paar jaar anders over!

Wat ik wel een heel mooi beeld vind, is de uitleg van Vroem de racewagen en Saba de Olifant met gele stippen:
‘Nou, die mag jij dus niet hebben, want dan krijg je pijn in je buik.’
‘Waarom dan?’ vraagt het meisje.
Dan begint Vroem te ronken en vervolgt: ‘Nou, dat is eenvoudig. Ik heb bijvoorbeeld brandstof nodig om een race te rijden. Als ik water zou drinken, zou mijn motor kapot gaan.’
Saba wrijft met zijn grote poten over zijn enorme buik met gele stippen en voegt eraan toe: ‘Zo is de natuur. Ik eet alleen planten, bladeren en groenten. Als ik vlees eet, dan krijg ik pijn in mijn buik.’

Kortom: Een mooi boek over coeliakie en glutenvrij. Maar pas voor kinderen vanaf zo’n jaar of 6.

Regelmatig zie ik berichten langskomen over satesaus: Welk merk is glutenvrij, welk merk niet (meer). Maar het is zo makkelijk om zelf satesaus te maken!

Satesaus
Ingredienten:

• halve pot Pindakaas (de goedkoopste uit de winkel)
• 3 dl water (of melk, of kokosmelk)
• scheutje Ketjap manis
• Sambal, naar smaak (ik gebruik voor de kinderen een flinke mespunt)

Optioneel:

• 2 teentjes knoflook, fijngeknepen
• 1 el azijn
• 1,5 el suiker
• 1 uitje, gesnipperd
• 1 tl ketoembar (korianderzaad)
• 1 tl djinten (komijnzaad)
• 1 tl laos
• gemalen pinda’s
• als het te pittig is, voeg wat appelstroop toe

Bereiding:

Fruit het uitje in een steelpannetje.
Voeg het water en de pindakaas toe. Roer totdat het goed gemengd is.Voeg de andere ingredienten toe. Proef of er iets toegevoegd moet worden. Laat het geheel op laag vuur doorkoken en blijf goed roeren, zodat de saus niet aanbakt.
Laat de saus onder voortdurend roeren doorkoken totdat die de gewenste dikte heeft bereikt.

Wij eten dit regelmatig bij een mini-rijsttafel met rijst, gekookte sperciebonen, atjar, seroendeng, eitje en plakjes komkommer.
Ook lekker bij gado-gado, een sateetje of bij frietjes.

Dit zijn de tips die ik kreeg op mijn bakles.
Wij bakten met Finax Mjolmix (het oranje pak). Hier zit geen glutenvrij tarwezetmeel in. Wij gebruikten geen fiberhusk, omdat er geplet vlozaad (= fiberhusk) in de mix zit. Volgende keer zal ik een kleine hoeveelheid fiberhusk alsnog toevoegen. Normale hoeveelheid fiberhusk is 1 eetlepel op 500 gram meel. Ik ga 1/2 eetlepel proberen, voor net wat minder kruimeligheid.

Het brood is lekker! Al is het voor mij een beetje saai van smaak. Volgende keer wat zaden en pitten toevoegen? Zal Mirthe het dan nog eten?
Alhoewel, nu heeft ze ook alleen de jam van de boterham gegeten…

1. Voor het recept voor glutenvrij brood: Zie de verpakking van het meel!
   Op de verpakking van glutenvrij meel en/of in recepten die fabrikanten en importeurs leveren, staat waardevolle informatie over bijvoorbeeld de tijd die u moet mixen en de aanbevolen hoeveelheden vocht. Volg deze adviezen altijd op.
2. Zorg dat alle ingredienten en materialen op kamertemperatuur zijn. De beslagkom zo nodig omspoelen met warm water.
3. Bij gebruik van een heteluchtoven de temperatuur 20 graden later instellen dan bij een elektrische of gasoven.
4. Bij gebruik van verse gist, dit losroeren met een beetje suiker of oplossen in warm water.
5. Bij gebruik van droge gist, los dit dan op in 100 ml water van 40 graden Celsius met een beetje suiker en laat het 10 minuten staan tot de hoeveelhied ongeveer is verdubbeld. Op deze manier verkort u het rijsproces van het brood. Het mooiste en smakelijkste brood verkrijgt u als het deeg na 30-40 minuten voldoende is gerezen.
   7 gram droge gist (+ 13 gram water) = 20 gram verse gist.
   – Overigens, voegden wij het gist rechtstreeks toe aan het meel, dat werkt ook heel goed (dus zonder oplossen en wachttijd). –
6. Meet de temperatuur van het vocht (melk, water) met een (digitale koorts) termometer. De temperatuur moet 30 a 40 graden zijn. Denk er aan dat als u de gist hebt opgelost in water, deze hoeveelheid in mindering te brengen op de voorgeschreven hoeveelheid vocht.
   – Het meten van de temperatuur deden wij tijdens de bakles ook niet. Voelen met je hand is vaak voldoende. –
7. Breng gist en zout niet in direct contact met elkaar, het zout eerst door het meel roeren. Als gist in aanraking komt met zout, werk het minder goed.
8. Als vlozaad (fiberhusk) wordt gebruik, de hoeveelheid water die voor de oplossing nodig is, in mindering brengen op de totale hoeveelheid vocht van het basisrecept, ander wordt het deeg te slap.
   – Dit is in tegenspraak met eerdere tips die ik ontving. En in tegenspraak met mijn eigen ervaringen. Maarja, ik bak met een bakmachine, dat is (misschien) anders. –
9. Toegevoegd op 26 april 2013: Laat je mixer langer het brooddeeg mixen, op een minder hoge stand, en je krijgt een brood met een hoger volume en het is zachter.
10. Voor een brood waarin 500 gram meel gebruikt wordt, heb je een bakvorm nodig met een inhoud van 2 liter (ongeveer 28 – 30 cm).
11. Besproei d.m.v. een vapeur of een heel fijne plantenspruit het gereden deeg met lauw water voor het de oven in gaat. Zet ook nog een vuurvast schaaltje water in de oven om uitdrogen van de bovenkorst te voorkomen.
12. Bakt u meerdere broden tegelijk, reken dan ca. 5 minuten baktijd extra.
13. Wilt u een mooi glanzende kost op het brood, dan de oven uitschakelen als de baktijd is verstreken en het brood met heet water bestrijken en 1 minuut in een dichte oven laten drogen.
14. Het brood direct na het bakken uit de vorm halen en op een uitdamprooster om een schone theedoek laten koelen. De korst blijft stevig en wordt niet hard.

Op het Coeliakieforum las ik een aantal goede reistips van Aad:

Eigenlijk kan je kiezen:  4 weken lang heel eenvoudig en vaak veel hetzelfde eten en genieten van je vakantie of risico’s nemen en  de helft van je vakantie ziek worden.  

Een aantal tips, welke ik afgelopen jaren gelezen heb.

Ik ga regelmatig naar de toko voor (glutenvrije) artikelen. De toko heeft heel veel dingen die glutenvrij zijn. Als je op een rustig ogenblik komt, wil de eigenaar je vast wel helpen met zoeken. Daarnaast zijn er ook een heleboel online Toko’s. Helaas geven de meesten niet de ingrediënten weer, en kan je daar dus niet kopen.

Ik vond een hele lijst met artikelen die mensen met coeliakie bij de toko halen. Maar let op, altijd blijven lezen! Hierbij:

• Meel: rijst, ketan, tapioca, mais, kikkererwten
• boemboes,
• woksauzen
• kruiden (vers en gedroogd)
• specerijen
• blikjes met (sate)vis
• glutenvrije sate uit de vriezer
• Garnalen (ook uit de vriezer)
• papadums
• zaden en pitten, bv. sesamzaad
• borrelnoten
• dim sum (let op: de meesten zijn niet glutenvrij)
• Ricesticks in alle soorten en maten
• Ketjap
• Sambal
• Kroepoek
• Kleine loempiaatjes (let op: de meesten zijn niet glutenvrij)
• sojavellen/rijstvellen om zelf loempia’s te maken
• noodles
• koekjes (want-want of wangwang),
• sesamkoekjes
• Groentes en fruit