Madrid. Dat is lang geleden dat ik daar geweest ben! Ik weet er haast niets meer van. Behalve een eng schilderij (Guernica van Picasso), een schilderij met ‘vrouwen met nog dikkere billen dan onze juf’ en dat wij op zoek gingen naar het huis van Sinterklaas. Want mijn broertje en ik geloofden nog heilig dat hij daar ergens in een mooi groot kasteel woonde.
Kortom: het is heeeeeel lang geleden.
Maartje was onlangs in Madrid. Ze schreef op Facebook zo lovend over haar glutenvrije ervaringen dat ik haar vroeg of ik het over mocht nemen op mijn website. Gelukkig mocht dat. Geniet mee van glutenvrij Madrid!
Het stereotype beeld van een coeliakiepatient is een (te) dun persoon, die na de diagnose op een normaal gewicht komt. Bij mij klopte dat min of meer. Maar dat dit stereotype niet altijd hoeft te kloppen, bewijzen de verhalen van Gerry en Chantal. In mijn vorige blog kan je het verhaal van Gerry lezen (De Glutenvrije man). Hij kampt met overgewicht, ook nu na de diagnose kost het hem moeite om kilo’s te verliezen. Vandaag lees je het verhaal van Chantal. Zij kampt met ondergewicht, ook nu na de diagnose had ze moeite met het aankomen van de kilo’s. En om deze mini-serie compleet te maken, beantwoord ik in mijn volgende blog zelf ook de vragen. Chantal: “Ik moet wel zeggen; na mijn diagnose ben ik wel op een gezond gewicht gekomen. Heeft even geduurd, aangezien het niet zo rap gaat bij mij. Dus in die zin pas ik wel bij het stereotype?” (Lees ook mijn Interview met Chantal van 2 jaar geleden)
Hoe oud ben je?
30 jaar
Wanneer is bij jou de diagnose coeliakie gesteld?
5 jaar geleden inmiddels.
Hoe zwaar was je voor de diagnose?
De weegschaal in het ziekenhuis gaf 49 kilo aan (Om er even bij te vermelden. Ik ben 173 lang).
Hoe zwaar ben je nu?
Ik heb geen weegschaal thuis, maar toen ik laatst op het werk op een soort weegschaal stond, stond er 58 kilo. Ik gok dus dat ik nu tussen de 55 en 58 kilo zit.
Als we uit gaan van een BMI van 22 (= gemiddeld gezond BMI), hoe zwaar zou je moeten zijn?
66 kilo. Nu heb ik een BMI van 18,5. Wat een gezond gewicht is (Voorheen was het altijd een stuk er onder en stond er bij dat ik moest aankomen).
Wat is je streefgewicht?
Ik heb altijd geroepen dat ik 60 kilo wil wegen. Maar daar ben ik vanaf gestapt aangezien ik niet zo snel aan kom. Ik ben tevreden met het gewicht wat ik nu heb.
Wat doe je er aan om aan te komen?
Gezond en genoeg eten. Ik moet opletten als ik flink ziek ben geweest, dan vliegen de kilo’s er weer af en moet ik daarna weer goed eten om het erbij te krijgen. Echt extreme dingen om aan te komen heb ik nooit gedaan. Ik heb geduldig afgewacht en zag mijn lichaam met de tijd veranderen. Een duidelijk bewijs dat mijn lichaam herstelde en eindelijk genoeg voedingsstoffen opnam.
Loop je ook bij een diëtiste, heeft deze (voldoende) verstand van coeliakie?
Nee, ik ben vlak na mijn diagnose 1 keer bij de diëtiste geweest. Maar zowel zij als ik hadden al snel door dat ik er in die korte tijd al meer vanaf wist, dan zij dat wist. De informatie die ik nodig had, heb ik via internet en tijdschriften gevonden.
Wat is je lievelingsrecept?
Ik heb niet echt een favoriet gerecht. Ik vind het in de koudere maanden heerlijk om chili con carne te eten en lasagne gaat er ook altijd goed in. Maar een echt favoriet gerecht heb ik niet. Wel kan ik genieten van een tartaartje met mee gebakken champignons, krieltjes uit de airfryer en salade. Heerlijk! Zeker in de zomer. Maar echt een top recept? Nee. Mijn eten moet vooral relatief snel klaar zijn, niet te moeilijk zijn om te maken en voedzaam zijn. En uiteraard lekker.
Heb je tips voor andere mensen die willen aankomen?
Gun je lichaam de tijd en probeer het niet te overhaasten. Je lichaam heeft tijd nodig om te herstellen. Ga jezelf niet helemaal vol proppen met taart, koekjes en vette snacks puur om aan te komen, maar probeer juist gezond en afwisselend te eten. Het is een enorm cliche, maar het heeft bij mij wel gewerkt. Al hielp het ook dat ik eindelijk geen buikpijn meer kreeg van alles wat ik at. Hierdoor kon ik eindelijk gewoon wat meer eten en begon ik eten ook wat leuker te vinden.
Heb je nog aanvullingen?
Geniet van je lichaam die langzaam veranderd. Doe een vreugdedansje voor elke kilo die eindelijk blijft plakken. Voel je niet rot als je opeens een grotere broekmaat moet kopen, maar wees blij. Het betekend dat je lichaam eindelijk gezond aan het worden is en de kilo’s eindelijk blijven plakken. Maar voel je ook niet rot als het niet snel genoeg gaat voor je gevoel. Het komt echt wel goed. En probeer ondertussen je lichaam en je gewicht te accepteren. Het belangrijkste is dat je lichaam gezond is, ook al voelt het niet zo doordat je Coeliakie hebt. Ik voel me met de diagnose (en de stempel chronische ziekte) gezonder en blijer, dan voor mijn diagnose. En dat is mij veel meer waard dan een kilo of twee te weinig.
Dank je wel Chantal, voor je persoonlijke antwoorden. Fijn dat je zo goed in je vel zit. Ik hoop dat je met je verhaal anderen inspireert. Meer persoonlijke verhalen lezen? Kijk bij mijn andere interviews. Aanvullend op deze interviews, schreef ik in 2020 een drieluik over coeliakie en gewicht:
Het stereotype beeld van een coeliakiepatient is een (te) dun persoon, die na de diagnose op een normaal gewicht komt. Bij mij klopte dat min of meer. Maar dat dit stereotype niet altijd hoeft te kloppen, bewijzen de verhalen van Gerry en Chantal.
Vandaag begin ik met het verhaal van Gerry (De Glutenvrije man). Hij kampt met overgewicht, ook nu na de diagnose kost het hem moeite om kilo’s te verliezen. Vrijdag kan je het verhaal van Chantal lezen. Zij kampt met ondergewicht, ook nu na de diagnose heeft ze moeite met het aankomen van de kilo’s. En om deze mini-serie compleet te maken, beantwoord ik ook zelf de vragen.
Maar eerst zoals gezegd: Het verhaal van Gerry.
Gerry is (bijna) de enige mannelijke glutenvrije blogger van Nederland. Hij zit in het bestuur van de Coeliakiemaand. Hij is een waardevolle aanvulling op de glutenvrije wereld: duidelijk en recht door zee. En daarnaast is hij gewoon een aardige vent. Fijn dat ik hem deze persoonlijke vragen mocht stellen.
Hoe oud ben je? Ik ben op dit moment 51 jaar
Wanneer is bij jou de diagnose coeliakie gesteld? De diagnose is gesteld op 14 juli 2014
Hoe zwaar was je voor de diagnose? Ik was voor de diagnose iets boven de 100 kilo.
Al vrij snel na het starten van zijn blog schreef Gerry over zijn afval-problemen. Hij hoopte bij hij na de diagnose snel af zou vallen.
De eerste weken nadat ik glutenvrij was viel ik dan ook plotseling af en even dacht ik dat de oorzaak van mijn overgewicht met het vaststellen van de coeliakie ook duidelijk was. Maar in de weken daarna keerde het om en werd ik ineens alleen maar weer zwaarder. Vrijwel elke dag kwam er 1 á 2 ons bij.
Hoe zwaar ben je nu? Ik ben nu 105 kilo maar ben afgelopen jaar ook 93 kilo geweest.
Als we uit gaan van een BMI van 22 (= gemiddeld gezond BMI), hoe zwaar zou je moeten zijn? Ik zou 67 kilo moeten wegen in de ideale BMI wereld, maar daar moet wel bij gezegd worden dat de BMI niet heel interessant/zuiver is. Ik heb bijvoorbeeld een hele hoge spiermassa waardoor mijn BMI standaard te hoog is.
Wat is je streefgewicht? Ergens tussen de 75 en 80 kilo.
Wat doe je er aan om af te vallen? Ik loop 2 tot 3 keer in de week hard en doe mee aan diverse sportieve evenementen, hardloop en obstacle run. Daarnaast heb ik begeleiding van een voedingsadviseuse.
Met 33:16 kwamen we over de finish. Mijn dochter lachend, ik volledig kapot. Maar wat was ik trots. Wat een enorme overwinning was dit.
Loop je ook bij een diëtiste, heeft deze (voldoende) verstand van coeliakie? Ja, ik denk dat ze voldoende kennis heeft, maar ik ga vooral heen voor het doormeten. Ik ben namelijk niet alleen geïnteresseerd in het gewicht maar vooral ook in de verhouding droge massa, vet percentage, spiermassa en vooral ook de voedingsstatus. Voor de diagnose was ik en veel te zwaar en ook nog eens zwaar ondervoed. Dat laatste is nu gelukkig onder controle.
Er was een kans dat ik wellicht ondervoed was en mijn lichaam nog steeds bezig was te wennen aan de plotselinge voedingsstoffen die het weer binnenkreeg sinds ik glutenvrij was gaan eten. Ik met mijn omvang ondervoed? Dat klonk wel bizar.
Heb je tips voor andere mensen die willen afvallen? Geef nooit op!
Ik hoop van harte dat ook anderen die jarenlang niets gedaan hebben omdat ze zich daar niet toe in staat achten door hun gluten-klachten, de inspiratie vinden om weer wat te gaan doen. Het kan, dus doe het!
Heb je nog aanvullingen? Vervelende is dat mijn gewicht enorm schommelt. Ik eet echt weinig ten opzichte van anderen en doe verder mijn best met sporten en dergelijke. Maar zodra ik even niet kan sporten dan vliegt het er onmiddellijk weer aan. Ik heb nu van de voedingsadviseuse de opdracht juist meer te gaan eten om mijn stofwisseling op gang te houden.
Dank je wel voor je openhartige antwoorden Gerry. Ik wens je veel succes hoop dat je snel weer een stabiel, goed gewicht hebt. En of dat nu het streefgewicht is of niet, het gaat er om dat je goed in je vel zit.
Meer persoonlijke verhalen lezen? Kijk bij mijn andere interviews.
Aanvullend op deze interviews, schreef ik in 2020 een drieluik over coeliakie en gewicht:
Mijn favoriete toetje… Ik moest er even over nadenken. Meestal eet ik niets na het avondeten, soms een bakje yoghurt, een stuk fruit of een ijsje. Maar mijn favoriet? In eerste instantie moest ik denk aan tiramisu, mmm! Dit recept staat al op mijn website. Daarom kies ik vandaag voor iets heel anders: een glas zelfgemaakte port-wijn met een stukje goede oude kaas. Zoals je hierboven kan zien is de zelfgemaakte wijn helaas op. Daarom is het hoog tijd om nieuwe te maken!
Afgelopen vrijdag vertelde ik over onze vakantie in Tsjechie. Maar over ons dagje Praag vertelde ik niet. Daar vertel ik vandaag over.
Zoals je kon lezen in mijn blog Glutenvrij in Tsjechie, die ik schreef voordat we op vakantie gingen, zijn er goede glutenvrije mogelijkheden in Praag. Wij probeerden er 1 uit. En de dag voordat we gingen kreeg ik een extra tip. Voor Mirthe het hoogtepunt van de vakantie.
Op woensdag 2 augustus gingen we een dagje naar Praag. Omdat we maar 1 dagje gingen, had ik een route uitgestippeld, die leuk zou zijn voor de kinderen. Deze route had ik o.a. gebaseerd op een tip die ik heel toevallig de dag van te voren op Facebook zag:
Onze dag in Praag
We reden met de auto naar de laatste halte van de gele metrolijn, Černý Most, waar een aantal grote parkeerterreinen zijn. Met de metro gingen we naar de Praagse Burgt Pražský hrad. Mooi complex, maar de meisjes vonden het wat te druk en te warm en helaas moest je voor het beroemde ‘Gouden straatje’ betalen. Dit hebben we niet gedaan. We liepen door naar het Petřínské park, waar we een treintje ons naar boven bracht. Boven staat een kleine eiffeltoren. Die kan je beklimmen, maar dat deden wij niet: Wij gingen naar het spiegelpaleis.
Eerst een spiegellabirint en vervolgens een paar lachspiegels. Klein, maar erg leuk! Na het spiegelpaleis liepen we door het park naar beneden waar we vlak bij White and Crispy uit kwamen.
“Is hier alles glutenvrij?” vroeg ik vol ongeloof toen we binnen kwamen. Zo iets had ik niet verwacht in Tsjechie. Ja, alles was glutenvrij. Het is geen grote winkel, maar wat ze hebben is heerlijk! Brood, pizza en gebakjes. Daarnaast kan je er glutenvrije pasta kopen en lactosevrije mozarella.
De meisjes en ik namen ieder een gebakje en Erik koos een pizza. In de winkel staan 2 tafeltjes waar we het lekkers konden op eten. Fijn om gewoon van elkaar te kunnen proeven! Mirthe koos voor de venečky (donut) en wilde meteen daarna nog 1. Ach, waarom niet?
Ook de pizza was heerlijk! Erik (die normaal niet glutenvrij eet) at h’m met smaak op. Hij koos de pizza met prosciutto, maar had ook 1 van de 23 andere pizza’s kunnen kiezen.
Ik nam een paar broodjes mee voor de volgende dag. Deze waren (net als het normale brood in Tsjechie), goed te eten, maar niet erg bijzonder.
Vervolg trip door Praag
Volledig vol en voldaan stapten we op de tram richting de Karelsbrug (Karlův most). In Praag is een dagkaart voor de metro ook in al andere openbaar vervoer geldig, inclusief het treintje de berg op. En dat voor maar 110 kronen pp (€ 4,20).
Onderweg speelden we in een park en op de brug genoten we van de kunstenaars en muziekanten die daar stonden. Aan de overkant keken we naar Astronomisch uurwerk en de poppetjes die daar op het hele uur langs komen. En toen was het al weer tijd om naar het restaurant te gaan.
Zoals je in mijn blog Glutenvrij in Tsjechie al kon lezen, zijn er 2 super restaurants in Praag: Al riso is een volledig glutenvrij Italiaans restaurant en U Karla is een Tsjechisch restaurant. Deze laatste is niet volledig glutenvrij, maar ze hebben wel een volledig glutenvrij menu met typisch Tsjechische gerechten. Wij kozen voor de Tsjechische.
We waren allemaal moe, warm en zaten nog vol van de (verlate) lunch bij White and Crispy. Maar wat was het weer fijn om onbezorg te kunnen eten. Een groot deel van de gasten kwam speciaal voor de glutenvrije gerechten. En voor zover ik kon zien, waren de overige gasten gewoon buurtbewoners.
Erik en Eva namen ook weer iets van de glutenvrije kaart, zodat we weer lekker van elkaar konden proeven. Erik nam de geroosterde eend, en kreeg een plank vol pannetjes met rode kool, zuurkool, dumplings en brood:
Ik nam nam de goulash, ook weer met dumplings:
En de meisjes deelden kipnugets en kipschnitzel:
Zie je dat in Mirthe’s gerecht een vlaggetje zit met ‘Gluten’ er op? Wees gerust, op de andere kant staat ‘Free’. In alle gerechten stond zo’n vlaggetje.
We hebben heerlijk gegeten (al mocht de goulash voor mij wel wat gekruider, ik ben de Hongaarse gewend). Moe, vol en voldaan gingen we weer naar de metro op weg terug naar de tent.
Update 20 april 2022: Anne was vorige week in Praag. Zij had veel aanvullende tips.
Pizzeria Kmotra Kavárna: glutenvrije pizza, risotto, vlees gerechten. Handigste is wel om van tevoren te bellen of ze voldoende glutenvrije pizzabodems op voorraad hebben. Einde van het weekend kan het op zijn.
Al Riso (volledig glutenvrij restaurant): top! Veel keuze, fijne bediening en een zorgeloze avond!
U Agamy (volledig glutenvrij restaurant): restaurant zelf is niet zo super gezellig en het eten was niet bij iedereen even lekker. Wel een zorgeloze avond gehad.
McDonald’s: frietjes zijn glutenvrij, sommige filialen hebben ook glutenvrije hamburgers.
Hier nog wat andere opties, waar ik niet ben geweest maar wel naar voren kwamen via de Find Me Glutenfree app en Google Maps:
Babiččina spíž – bezlepková pekárna/ Gluten-free bakery: beetje uit het centrum gelegen.
Ik ben gek op Moussaka, maar het kost zo veel tijd om te maken… Met het andere recept dat op mijn site staat, ben je al snel zo’n 6 uur bezig. Geinspireerd op de inhoud van mijn koelkast (alleen nog maar courgettes en aubergines en een restje aardappels) en op een gerecht dat mijn moeder een paar dagen eerder maakte, maakte ik vrijdag een snelle moussaka.
Ingrediënten (voor ca. 5 personen)
3 aubergines en/of courgettes 0,25 kg gehakt 1 ui restje gekookte aardappelen (deze kan je ook weglaten als je het niet hebt) olijfolie 1 tl kaneel 0,5 tl kruidnagel 0,5 tl nootmuskaat 1 tl peper 1 blaadje laurier 1 bouillonblokje 1 blikje tomatenpuree
Voor de bechamelsaus: 1 eieren 3 el meel 0,5 lt melk 40 gr boter 100 g geraspte kaas
Bereidingswijze
Bereidingstijd: 30 minuten Oventijd: 30 minuten
Verwarm de over voor op 250 graden.
De aubergines en courgettes in stukjes snijden. Deze helemaal inzouten en in de koelkast zetten. Officieel moet dit zo’n 2 uur staan, maar omdat dit een snelle variant is, blijft hij staan totdat je het weer nodig hebt. Het zout trekt het bittere vocht uit de groenten, bovendien worden ze daarna sneller bruin en nemen minder vocht op.
Uien schillen en zo fijn mogelijk snijden. In de olijfolie aanbakken en daarna het gehakt erbij doen, samen met het bouillonblokje, peper, kaneel, kruidnagel, nootmuskaat en laurier.
De aubergines/courgettes goed afspoelen en afdrogen (dat gaat heel makkelijk in een sla-centrifuge). Doe deze bij het gehakt-mengsel.
Snij de aardappels in blokjes en voeg ook deze toe aan het gehakt-mengsel.
Vervolgens de tomatenpuree erbij en rustig laten garen.
Bechamelsaus: Smelt ondertussen in een grote pan de boter en voeg er het meel aan toe tot er een papje ontstaat. Voeg in kleine beetjes, onder voortdurend roeren de melk toe en eventueel wat peper. Roer net zo lang tot er een homogene massa is ontstaan zonder klonten (dit gaat heel goed met de mixer, met de pan op het vuur). Zet het vuur uit en roer er vervolgens de geraspte kaas doorheen. Daarna het ei.
Vet een ovenschaal in met olijfolie en doe het gehakt-mengsel hier in.
Giet de bechamelsaus over de moussaka, bedek alles goed.
Zet de moussaka in de oven en laat hem 30 minuten staan. Als de bechamelsaus te donker wordt, leg er dan een laag aluminiumfolie overheen, met de glimmende kant naar onder.
Mensen noemen kanker vaak als het grootste risico van (onbehandelde) coeliakie. Echter, de specifieke kankersoorten waarop iemand met coeliakie een verhoogde kans heeft, komt maar heel zelden voor (totaal 20 tot 30 patiënten per jaar). Osteoporose is het grootste risico van (onbehandelde) coeliakie.
Ik bagatelliseerde osteoporose (botontkalking) vaak: “Ach, dan heb je wat meer kans om een arm te breken.” Totdat ik in mijn directie omgeving zag wat het met je doet als je ‘zomaar’ een been breekt en daarna bang blijft om iets te breken. Niet meer durven schaatsen, (te) voorzichtig lopen, bang zijn voor een breuk bij elke sprong. Ongeveer gelijk hoorde ik van Gerda, die grotendeels uitgeschakeld was vanwege een gebroken borstbeen vanweg osteoporose. Lees verder voor haar verhaal.
Coeliakie en osteoporose
“Als je coeliakie hebt, heb je meer kans op osteoporose (botontkalking). Bij kinderen kan de botdichtheid normaliseren met het een glutenvrij dieet; bij volwassenen brengt zo’n behandeling wel verbetering maar zelden volledig herstel. Bij coeliakie gediagnosticeerd op volwassen leeftijd dient een DEXA-scan gedaan te worden. De algemene aanbeveling is coeliakiepatienten vanaf zij/haar 50e jaar middels DEXA te screenen op osteoporose. Dit moet om de vijf à tien jaar herhaalt worden.”
Osteoporose en de voorloper hiervan (osteopenie) kan je beperken door voldoende te bewegen. En dan liefs sporten waarbij je botten een ‘opdonder’ krijgen, zodat ze leren om sterk te zijn. Wandelen is een ideale sport om osteoporose te voorkomen. Daarnaast moet je voldoende calcium en vitamine D binnen krijgen. Lees meer in mijn blog Bezoek Orthopeed.
Gerda’s osteoporose
Ik ken Gerda al heel lang. Via het coeliakieforum en de email. Bij een high tea van de Gebaksjuwelier ontmoette we elkaar voor het eerst in het echt. En sindsdien komen we elkaar een paar keer per jaar tegen. In 2015 interviewde ik haar, o.a. over de glutenvrije beschuiten en hamburgers die mede dank zij haar op de markt zijn. Nu interview ik haar over de botbreuk en de osteoperose.
Hoe oud ben je? Ik ben 59 jaar.
Wanneer werd coeliakie gediagnostiseerd? Dat was 13 jaar geleden.
Werd er toen ook een dexascan gemaakt? En werd meteen osteoporose vastgesteld? Ja, er werd een dexascan gemaakt. Ik had toen een lichte vorm van botontkalking. Ik kreeg het medicijn actomel, om mijn botten sterker te maken.
Wat deed jij er aan om osteoporose te beperken? Ik wandel veel en eet veel melkproducten, kaas en vette vis.
In februari 2016 is Gerda flauw gevallen. Waarschijnlijk is bij die val een scheurtje in haar borstbeen (sternum) ontstaan, maar daar merkte ze destijds weinig van. Eind oktober 2016 legde ze haar kleinzoon op de grond en voelde meteen een enorme pijn in haar borstkas. Ze dacht dat de pijn wel over zou gaan en bleef er dagen mee rond lopen, totdat ze haast niets meer kon doen van de pijn. De huisarts constateerde het syndroom van Tietze, een vorm van reuma. Gelukkig bleek dat niet zo te zijn. Pas in november 2016 werd geconstateerd dat Gerda een gebroken borstbeen heeft, veroorzaakt door botontkalking. Helaas kan er weinig gedaan worden om een gebroken borstbeen sneller te laten herstellen. Gerda werd met pijnstillers en morfine naar huis gestuurd.
Na meer dan 6 maanden was de breuk nog steeds niet hersteld. De traumachirurg stelde voor om een bot-stimulator te gaan gebruiken, elke dag 20 minuten. Helaas heeft dat ook nauwelijks geholpen. Gelukkig gaat het wel een beetje vooruit: Gerda kan weer op haar kleinzoon passen en maakt weer lange wandelingen.
Hoe gaat het nu met je? De botbreuk aan mijn sternum zit er nog steeds. Na een sc-scan zoeken ze een andere oplossing, misschien een operatie. Ik heb inmiddels ook mijn hand gebroken. Gelukkig is het gips er weer af, maar ik moet nog 3 weken oefenen met mijn hand.
Kan je op een dag doen wat leeftijdsgenoten ook kunnen? Ik ben nu helemaal beperkt door de breuk in mijn hand, wandelen doe ik nog steeds, is ook erg goed hoorde ik van de artsen.
Wanneer werd de pijn weer dragelijk? Na maanden pas. Ik slik helaas nog steeds pijnstillers
Je maakt weer lange wandelingen en bent zelf helemaal naar Baarn gereden met de auto! Moet je daar lang van bij komen? Ik moest er een paar dagen van bijkomen omdat alle bewegingen pijn doen, maar had het er graag voor over, leuke afleiding gehad.
Wat is verder de invloed van osteoporose op je leven? In mijn bovenkaak durven ze geen implantaten te plaatsen i.v.m. osteoporose. Verder doe ik wat ik kan en mijn man helpt bij alles.
Wat doe je nu extra om osteoporose te beperken? Krijg je medicijnen hiervoor? Ik slik Calci-chew en slik opnieuw risedronaat, dit mag je normaal maar 5 jaar slikken
Wat doe je nu om extra om het borstbeen te laten herstellen? Ik heb een botstimulator gebruikt, 8 weken lang iedere dag 20 minuten. Resultaat was te weinig. Op 31 juli krijg ik een nieuwe scan van mijn borstbeen. Ik ben wel bang omdat mijn zus haar ruggenwervel had gebroken, zij had ook coeliakie en osteoporose. Bij haar hebben ze cement gezet tussen de wervels. Ik wil eerst een gesprek over hoe en wat verder. Een operatie ben ik nog niet voor.Gelukkig was mijn vitamine D lekker hoog bij controle van mijn MDL-arts.
Dank je wel Gerda, voor jouw antwoord op mijn vragen. Ik hoop dat je snel weer op knapt.
Deze zomervakantie gaan wij kamperen in Tsjechie. En net zoals voorgaande jaren, oriënteer ik me goed op de glutenvrije mogelijkheden in de buurt (Zie Glutenvrij Walcheren en Glutenvrij Brabant, Glutenvrij Terschelling en Glutenvrij Luxemburg). Lees hieronder hoe ik dat aanpakte en welke adresjes ik mee neem in mijn tas. In eerste instantie leek er in Tsjechie weinig mogelijk. Maar bij nader onderzoek valt het heel erg mee. Er zijn zelfs een aantal volledig glutenvrije restaurants!
Deze foto is van de vorige keer dat ik in Tsjechie was: op interrail in 1995 Ik was toen nog niet glutenvrij
Hoe zoeken?
Wij gaan ‘op de bonnevooi’. Ik heb dus nog geen idee naar welke camping we gaan. We gaan in ieder geval een dagje naar Praag. Gelukkig is daar genoeg over te vinden.
In eerste instantie ging ik zoeken op de diverse coeliakie-forums, op verhalen over Tsjechië op de site van de NCV en op Nederlandse blogs. Daar kwam uit dat er in Tsjechie weinig glutenvrij te vinden is. Niet erg, wij kunnen prima een aantal weken leven op van nature glutenvrije artikelen: yoghurt, fruit, een eitje, kaas, een salade of een restje avondeten zijn ook prima als ontbijt of lunch. En bijna overal ter wereld kan je wel rijstwafels vinden. – Kijk hoe wij glutenvrij kamperenaanpakken, een vak apart –
Maar toen ging ik verder zoeken. Via de Asoociation of European Coeliac Sociaties kwam ik op de site van de Tsjechische coeliakie-vereniging. En hieruit bleek dat Tsjechie de laatste jaren heel coeliakie-vriendelijk is geworden. En dat er zelfs een aantal volledig glutenvrije restaurants in Tsjechie zijn!
Tenslotte kon ik nog google-en op Glutenvrij Tsjechie (lepku česky) of naar Tsjechische, glutenvrije bloggers (bezlepkové blogeři). Maar ik had ondertussen al zo veel adresjes, dat dat niet meer nodig was. Al deze adresjes markeer ik op een uitgeprint kaartje, inclusies openingstijden (Tip van Miss Glutenvrij).
Dieetpasje
Maar nog belangrijker dan adresjes waar je glutenvrij kan eten, zijn dieetpasjes. Zo kan ik zelf lezen hoe de glutenbevattende ingredienten in het Tsjechisch heten (handig bij het boodschappen doen), maar ook als we naar een restaurant gaan kan ik het laten lezen.
Ik heb de ervaring dat de kok het erg fijn vind als hij het pasje (tijdelijk) mag houden. En dat we beiden soms vergeten om het terug te geven/vragen. Een paar extra pasjes is dus echt geen overbodige luxe!
Traditionele keuken met een glutenvrij menu. Hierop staan veel Tsjechische gerechten die normaal vol gluten zitten, zoals dumplings, schnitzel en appel strudel.
Bij deze vestigingen kan je een glutenvrije hamburger krijgen (kijk wel even voor de zekerheid of het vinkje bij Resturace nove generace aan staan) Ik kan niet vinden of de frietjes ook glutenvrij zijn.
In de restaurants van de Globus supermarkten kan je een glutenvrije maaltijd krijgen
En meer!
En er zijn nog veel meer restaurantjes waar je goed glutenvrij kan eten. Je kan een lijst vinden op de site van de Tsjechische coeliakie vereniging: Osvedcene restaurace (goede restaurants). Je kan zelfs een kaart van deze restaurants vinden!
Supermarkten
In de meeste supermarkt-ketens kan je glutenvrije voeding krijgen. Bijvoorbeeld Globus, Albert, Tesco, Bill en Kaufland. De producten staan in de schappen bij de biologische- en dieetvoeding.
Daarnaast zijn glutenvrije artikelen (net als bij ons) bij natuurvoedingswinkels te krijgen. En ook drogisterij DM heeft een assortiment glutenvrije voeding. Tenslotte is er een gigantische lijst met internetwinkels. Zie deze lijst van de Tsjechische coeliakie vereniging.
Veel mensen eten glutenvrij, terwijl ze geen (diagnose) coeliakie hebben. Waarom eten ze glutenvrij? Waarom volgen ze zo’n lastig dieet? Ik startte een serie portretten. Vandaag Karin, die glutenvrij eet omdat ze veel buikklachten had.
Sinds wanneer eet jij glutenvrij?
Ik eet sinds oktober 2016 zo goed als glutenvrij.
Waarom ben je glutenvrij gaan eten?
Ik heb mijn hele leven al buikklachten en ben sinds 2012 erachter dat dit komt doordat ik lactose en tarwe niet goed verteer. Ik ben sindsdien dit gaan vermijden, evenals suiker in mijn voeding. Dit ook om van candida af te komen.
De klachten namen inderdaad grotendeels af, maar klachtenvrij ben ik niet geweest. In oktober 2016 ben ik gestart met de opleiding Trainer Hormoonfactor, als verdieping op mijn opleiding tot natuurvoedingsadviseur. Het leek me de moeite waard om te proberen wat glutenvrij met mij zou doen.
Eet je volledig glutenvrij?
Sinds oktober eet ik dus zo goed als glutenvrij. De dagen dat ik glutenvrij eet heb ik aanzienlijk minder last van buikklachten dan de dagen dat ik toch gluten binnenkrijg (omdat ik bv bij iemand blijf eten). Ik merk dus wel verschil.
Heb je een coeliakie test gedaan, bloedtest of ook biopt?
Ik ben in het verleden ook bij een MDL arts geweest die me ook heeft getest op coeliakie, wat ik volgens de test niet bleek te hebben (bloedtest).
Wat is de reactie als je gluten binnen krijgt?
Als ik gluten binnenkrijg dan krijg ik last van een opgeblazen buik en buikkrampen, soms tot diarree toe.
Ik denk dat glutenvrij eten slechts voor een kleine groep mensen nuttig of noodzakelijk is. Hoe denk jij hier over en waarom?
Voor mensen die coeliakie hebben is het noodzakelijk om glutenvrij te eten, daar ben ik het zeker mee eens. Er is echter ook een groep mensen die glutensensitief zijn, die er dus niet met een allergische reactie op reageren, maar wel klachten krijgen. Wanneer je dan merkt, net als ik, dat glutenvrij eten wel klachtenverlichting oplevert is dat zeker een motivatie om dat te blijven doen. Dus bij je vraag is het noodzakelijk? Nee, dat is het niet voor de groep glutensensitieve mensen, ze krijgen er geen allergische reactie van immers. Echter de klachten kunnen wel dusdanig zijn dat je er last van hebt in je dagelijkse functioneren (ik kon soms alleen maar op de bank liggen van de buikpijn), dus dan vind ik het wel goed dat er steeds meer alternatieven op de markt zijn om gluten te vermijden.
Dank je wel Karin voor je verhaal. Fijn dat jij je beter voelt door het glutenvrije dieet!
Jammer dat je geen biopt hebt gekregen voordat je glutenvrij ging eten. 15% van de volwassen coeliakie-patienten heeft geen antistoffen in hun bloed, maar wel coeliakie. Overigens hebben veel mensen met coeliakie ook niet meteen een reactie van gluten. Het is immers geen allergie, maar een auto-immuunziekte.
Gisteren was mijn oudste dochter jarig. Ze werd 9 en wilde graag een kookfeestje!
Dat werd natuurlijk een glutenvrij kookfeestje ;-). Op Facebook vroeg ik om hulp: “Wie weet leuke, eenvoudige recepten voor een kinderfeestje?” Ook vroeg ik vriendin Jessica van Confetti & Meer en snuffelde ik op Pinterest. Ik kwam tot een flinke lijst en samen met dochterlief koos ik 8 gerechten uit: 4 moeilijke en 4 makkelijke:
